Cây bán chi liên là gì? Có công dụng gì với sức khỏe?

Cây bán chi liên là một loại thảo dược nổi tiếng với công dụng trị mụn nhọt, ngứa ngáy cực đỉnh. Vậy thành phần trong loại cây này và những công dụng tuyệt vời khác của nó là gì, cùng CCV PHARMA tìm hiểu nhé!

Giới thiệu về cây bán chi liên

Trước khi tìm hiểu về công dụng của cây bán chi liên, chúng ta cùng tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản của loại cây này nhé!

  • Tên gọi khác: hoàng cầm râu, nha loát thảo, cỏ đa niên.
  • Tên khoa học: Scutellaria barbata Wall, thuộc họ Bạc hà, là cây thân cỏ, sống lâu năm.

    Hình Thái của cây bán chi liên:

  • Cây thuộc dạng thân bò, thấp, độ cao trung bình khoảng chừng 15-20cm. Thân cây mềm, có 4 góc có phủ lông ngắn xung quanh.
  • Lá cây mọc đối xứng thành hình phiến, có hình mũi mác dài. Một số lại có dạng hình trứng hẹp. Chiều dài lá cây khoảng từ 2-3cm. Những lá dưới thân có cuống mảnh, lá ở phần trên ngọn thì không.
  • Hoa có màu xanh tím rất đặc trưng, râu hoa dài chừng 2-4cm. Hoa bán chi liên có 2 môi, môi trên có 3 thùy, môi dưới hình tròn. Hoa thường mọc theo nhánh dài, nở vào mùa xuân. Đài hoa có dạng hình chuông, có lưa thưa lông.
  • Rễ cây có dạng chùm xoắn hoặc hình trụ tròn. Rễ cây thường hơi cong, nhỏ dần từ trên đỉnh xuống rễ. Trên rễ cây có nhăn theo đường dọc hoặc có đường vân hình mạng và hình xoắn. Phía ngoài vỏ rễ sần sùi, có màu vàng nâu, bên trong màu vàng lục, phần chính giữa rỗng.
  • Bộ phận sử dụng: Toàn bộ cây đều có thể sơ chế làm thành dược liệu.
  • Thu hái và sơ chế: Được thu hái vào mùa hè, sau thu hoạch sẽ rửa sạch, phơi hoặc sấy khô. Bảo quản để sử dụng dần.
  • Bảo quản: Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh để nơi nhiều ánh sáng mặt trời.
Cây bán chi liên có màu hoa tím đặc trưng
Cây bán chi liên có màu hoa tím đặc trưng

Phân bổ, sinh thái

Cây bán chi liên là một loại thảo dược quý, nó thường mọc ở những nơi ẩm thấp. Trên thế giới, cây bán chi liên có mặt phổ biến ở Thái Lan, Lào, Trung Quốc, Ấn Độ, Myanmar, …

Ở Việt Nam, cây phân bổ chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc, mọc vùng ven bờ bụi, bở ruộng, cả ở ven những đồi cây… Ở hai tỉnh Hòa Bình và Hà Giang, cây được mọc đặc biệt nhiều hơn ở những nơi khác.

Thành phần hóa học, công dụng

Theo y học cổ truyền

Theo Đông y, cây bán chi liên có tính mát, vị hơi đắng, không có độc. Quy kinh: Can.

Công dụng như sau:

  • Giúp giải độc và mát gan.
  • Hỗ trợ giảm đau, kháng khuẩn và tiêu viêm.
  • Hỗ trợ phòng ngừa và điều trị ung thư dạ dày, các bệnh về phổi…  
  • Lợi tiểu.
  • Chữa lao phổi, viêm gan, xơ gan, viêm ruột thừa.
  • Điều trị nhiễm độc do côn trùng cắn hoặc rắn cắn.
  • Chữa viêm vú, viêm mủ da, mụn nhọt sưng đau.
  • Trị hoàng đản, thổ huyết, đinh nhọt, phế ung, yết hầu đau nhức, trật đả đao thương, xích lỵ, chảy máu mũi.
  • Phá huyết thông kinh.
  • Ngoài ra người ta còn sử dụng bán chi liên thay cho ích mẫu để điều trị các bệnh phụ khoa.
Bán chi liên phơi hoặc sấy khô dùng làm thuốc
Bán chi liên phơi hoặc sấy khô dùng làm thuốc

Theo y học hiện đại

Theo nghiên cứu, trong bán chi liên có những thành phần có lợi cho sức khỏe như: Carthamidin, sterol, hợp chất flavonoid scutellarein, tannin, phenol, alkaloid, glucose, isocarthamidin, các acid hữu cơ. Ngoài ra trong rễ thảo dược này còn chứa cholesterol, sitosterol, acid stearic.

Tác dụng bán chi liên như sau:

  • Phòng ngừa, điều trị ung thư: Sự có mặt của tannin, flavonoid, alkaloid có trong bán chi liên giúp ngăn ngừa quá trình oxy hóa và giúp hóa lỏng các tế bào gây hại cho cơ thể. Ngoài ra nó còn có tác dụng giảm đau và tăng sức đề kháng, chống chọi với các căn bệnh.
  • Điều trị các khối u bướu: Sử dụng thường xuyên giúp hạn chế và ngăn chặn khối u bướu phát triển, thậm chí còn có khả năng làm nhỏ lại các khối u lành tính.
  • Tăng cường miễn dịch: Các hoạt chất trong bán chi liên giúp hạn chế giải phóng enzyme ra khỏi tế bào, có tác dụng giãn cơ. Hoạt chất baicalein có khả năng làm giảm tính thấm mao mạch, giúp giãn phế quản, ức chế phù co thắt và ngăn ngừa tình trạng xuất huyết phổi.
  • Điều hòa huyết áp: Bán chi liên có tác dụng điều hòa huyết áp, hạn chế các tình trạng tăng và hạ huyết áp đột ngột, giúp duy trì huyết áp ở mức an toàn.
  • Tác dụng chuyển hóa lipid: Dùng bán chi liên thường xuyên sẽ giúp chuyển hóa lipid, ngăn chặn sự ứ đọng lipid ở trong máu.
  • Chữa bệnh về gan: Giúp cải thiện và tăng cường chức năng gan, hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến gan: ung thư gan, xơ gan, viêm gan…
  • Điều trị dị ứng và hen suyễn
  • Điều trị các bệnh về nhiễm trùng: Hỗ trợ điều trị các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa, giảm căng thẳng thần kinh, điều trị mụn nhọt, mẩn đỏ, viêm sưng…

Bài thuốc từ bán chi liên

Dưới đây là một số bài thuốc điều trị bệnh của bán chi liên:

  • Hỗ trợ điều trị ung thư: 80g bạch hoa xà thiệt thảo và 40g hoàng cầm râu. Đem rửa sạch rồi sắc cùng 750ml nước, đun nhỏ lửa tới khi cạn còn 200ml. Chắt nước chia đều uống vào sáng, chiều, sau ăn 1 tiếng, uống thuốc lúc nguội hẳn.
  • Điều trị ung thư xoang hàm trên: 8g cúc hoa, bạc hà 8g; thêm đại hoàng, bồ công anh và sa sâm – mỗi vị 10g; hoàng cầu râm, huyền sâm, bạch hoa, thạch kiến xuyên, hoàng cầm và sinh địa – mỗi vị 30g. Đem sắc nước đặc, uống hàng ngày.
  • Điều trị ung thư mũi họng: Đào nhân, đông qua nhân, ý dĩ, bạch anh mỗi vị khoảng 12g – 16g. Thêm vào tiểu kế, đại kế, bán hạ chế gừng và nam tinh lùi – mỗi vị 8g. Đem sắc uống, ngày 1 thang.
  • Ung thư vòm họng: Bắc sa sâm, sinh địa, bán chi liên, bạch hoa xà thiệt thảo, nam sa sâm – mỗi vị 16g; 8-10g hoàng liên; hạ khô thảo, bạch anh và chi tử – mỗi vị 12g; tỳ bà diệp tươi, huyền sâm, đương quy, lô căn tươi, bồ công anh, và mạch môn – mỗi vị 20g. Đem sắc uống, ngày 1 thang.
  • Hỗ trợ trị bệnh xơ gan: 20g hoàng cầm râu, 50g an xoa đã sao vàng hạ thổ; 30g cà gai leo. Đem sắc với 1,5 lít nước 30 phút rồi chia uống nhiều lần uống trong ngày, không được để qua đêm.
  • Điều trị tổ đỉa: 60g cỏ đa niên, đem sắc lấy nước cốt rồi thoa lên vùng da bị tổn thương.
  • Hỗ trợ điều trị ung thư môn vị: Bạch hoa xà thiệt thảo, 30g sài đất, hoàng cầm râu cũng 30g. Đem sắc, ngày 1 thang.
Bán chi liên có mặt trong nhiều bài thuốc đặc trị ung thư
Bán chi liên có mặt trong nhiều bài thuốc đặc trị ung thư

Lưu ý khi sử dụng

Khi sử dụng bài thuốc có bán chi liên, người dùng có thể gặp phải một số tác dụng phụ như: buồn nôn, sốt, đau bụng, buồn ngủ….

Nguyên nhân có thể là do sử dụng quá liều lượng hoặc cơ địa không dung nạp. Một trong những thành phần của thảo dược này. Ngoài ra cũng có thể do sử dụng dược liệu giả.

 

Nếu gặp phải trường hợp này, hãy đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Đồng thời nhớ hỏi ý kiến bác sĩ, dược sĩ có kinh nghiệm. Để có cách sử dụng đúng.

Ngoài ra, nếu người ung thư giai đoạn cuối sử dụng bán chi liên có thể gặp các triệu chứng như: phân đen, đại tiện ra máu hoặc mủ – đây đều là những dấu hiệu tốt, chứng tỏ bài thuốc đã phát huy công dụng với cơ thể.

Kết luận

Qua bài viết trên chúng ta đã biết được vô vàn công dụng tuyệt vời của cây bán chi liên. Tuy nhiên, vì có dược tính mạnh nên khi sử dụng tốt nhất hãy hỏi ý kiến bác sĩ, dùng đúng liều lượng để tránh các tác dụng phụ không mong muốn nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.