Cây chà là không chỉ làm cảnh mà còn là vị thuốc quý, món ngon

Cây chà là là giống cây có nguồn gốc từ Bắc Phi. Cây có hình dáng rất đẹp mắt, nhất là khi ra quả nên được ưa chuộng dùng làm cây cảnh. Ngoài ra, cây chà là còn là một vị thuốc quý và quả của nó được chế biến thành nhiều món ngon. Cùng CCV PHARMA tìm hiểu nhé!

Mô tả về cây chà là

Dưới đây là một số đặc điểm chi tiết của cây chà là:

  • Tên Khoa học: PhonenixLoureiri, thuộc họ Cau (Arecaceae).
  • Tên gọi khác là cau nga mi, tên Tiếng Anh là Dwraft date Palm.
  • Là biểu tượng của xứ Ả Rập huyền bí. Được xem là loại cây gắn bó lâu đời, cũng là nguồn lương thực với con người nơi đây.
  • Phân bố hình thái:

  • Nguồn gốc: từ trung tâm Bắc Phi, dần dần được du nhập về châu Á. Tại nhiều nước Trung Đông, cây chà là được trồng ở vùng ốc đảo và sa mạc để lấy bóng mát và quả làm thức ăn.
  • Cây thuộc họ cau, dạng thân sơ cột thấp, dẻo dai nhưng cũng rất cứng. Thân cao khoảng 3-6m, mọc thẳng và thân có màu xám bạc, xù xì.
  • Chà là có thân giống thân dừa nên trên thân cây có nhiều vết sẹo do cuống lá rụng để lại.
  • Lá cây mọc tập trung phần đỉnh, cuống lá có gai dài màu vàng ở phần gốc, lá cây dài khoảng 3-6m, dạng kép như lông chim.
  • Cây chà là có lá pụ dạng dài, mảnh, đầu lá nhọn và cứng, màu xanh và nhiều cọng tỏa ra dài chừng 30cm, rộng 2cm.
  • Hoa đơn tính, phải nhờ ong bướm và gió thụ phấn giùm. Hoa nhỏ, màu kem và màu nâu trộn lẫn thành màu sắc đặc trưng dễ nhận biết.
  • Hoa có 4 cánh nhọn, mọc thành từng cụm dài trên 15cm. Tuy nhiên hiếm khi nhìn thấy hoa của chúng.
  • Quả chà là có dạng hạch cứng, kích thước rất nhỏ và có màu nâu đỏ. Hạt chà là dùng làm mứt, ăn rất thú vị.
  • Chà là có sức sống rất mãnh liệt, có khả năng chịu hạn rất tốt, sinh trưởng chậm nhưng rất dễ trồng và dễ chăm sóc. Vậy nên ngoài làm cây ăn quả, chà là còn được dùng làm cây cảnh.
Cây chà là giống dáng cây dừa, ra quả từng chùm rất sai
Cây chà là giống dáng cây dừa, ra quả từng chùm rất sai

Công dụng của cây chà là

Làm cảnh

Cây chà là được trồng rất nhiều ở Việt Nam. Cây có dáng giống cây cau, cây dừa, tán rộng và thân cao, hơn nữa khi ra quả trông rất đẹp mắt nên còn được dùng để làm cảnh, làm bóng mát.

Thậm chí, cây chà là còn nằm trong top những loại cây đẹp và ăn quả cao nhất thế giới, bởi nó cực kỳ nổi bật và bắt mắt.

Làm thực phẩm

Ngoài làm cảnh thì chà là còn được biết đến là cây ăn quả vì quả của nó rất ngon và giàu dinh dưỡng, ngọt và nhiều năng lượng. Quả chà là sấy khô rất được ưa chuộng ở Việt Nam và có giá trị kinh tế cao. Quả tươi có thể bảo quản trong 2 tuần còn quả khô có thể dùng được đến cả năm.

Quả chà là cung cấp nhiều dưỡng chất rất tốt cho cơ thể, ăn chà là giúp cơ thể hấp thu protein và sắt tự nhiên. Quả chà là có chứa lượng lớn đường, nên người ta còn sản xuất cả đường chà là.

Ngoài ra, người ta còn chế biến quả chà là non như một loại rau. Hoa, hạt chà là và đuông chà là cũng được dùng làm thực phẩm.

Quả chà là được chế biến thành nhiều loại đặc sản
Quả chà là được chế biến thành nhiều loại đặc sản

Sử dụng làm thuốc

Cây chà là có giá trị dinh dưỡng rất cao, đặc biệt là đối với tim mạch. Theo nghiên cứu khoa học, tỉ lệ các bệnh tiểu đường và tim mạch ở Trung Đông thấp hơn so với nhiều khu vực khác trên thế giới – một phần nguyên nhân là cây chà là là loại cây chủ yếu ở đây.

  • Trong quả chà là người ta tìm thấy nhiều loại đường tự nhiên như glucose, fructose và sucrose hữu ích để nhằm khôi phục năng lượng ngay lập tức.
  • Đường tự nhiên có trong quả chà là có thể nhanh chóng chuyển hóa ở gan rồi chuyển đổi thành năng lượng. Và cơ thể người đều cần năng lượng để tiêu hóa thức ăn.
  • Trái chà là tươi giúp thúc đẩy quá trình tuần hoàn máu, làm sạch đường tiêu hóa, cung cấp năng lượng cần thiết để hấp thụ thức ăn.
  • Trong trái chà là có chứa lượng nhỏ: vitamin C, B1, B2, K, A và axit nicotinic. Đây đều là những nguyên tố vi lượng rất cần thiết cho cơ thể.
  • Thực phẩm vàng cho tim mạch: quả chà là có khả năng làm giảm cholesterol xấu ra khỏi động mạch, bảo vệ sức khỏe tim mạch hiệu quả.
  • Giảm viêm khớp, chắc khỏe xương: quả chà là có đặc tính chống viêm, chống oxy hóa giúp cơ thể giảm triệu chứng viêm, giảm cơn đau khớp. Những vitamin có trong loại quả này giúp xương chắc khỏe, ngăn loãng xương.
  • Nên ăn quả chà là vào buổi sáng để tăng cường năng lượng. Thêm vào các món ăn vặt như salad, kem, sữa chua sẽ rất ngon.

Công dụng khác

Người ta sử dụng hạt chà là để tách tinh dầu, sản xuất xà phòng và nhiều loại mỹ phẩm. Ở nhiều địa phương, hạt chà là được nghiền nhỏ làm thức ăn cho động vật. Chà là cũng là nguyên liệu điều chế axit oxalic trong hóa học.

Lá cây chà là có hình dạng lông chim, khi già có thể dùng làm chiếu, quạt và giỏ. Sợi cây chà là còn được chế tạo thành dây thừng, vải thô. Tuy nhiên gỗ cây chà là nhẹ, không bền nên chỉ được dùng để xây dựng cầu cống hoặc làm củi đốt.

Cách trồng cây chà là

Cây chà là có sức sống mãnh liệt, có khả năng thích ứng cao trong những điều kiện khắc nghiệt. Cây được trồng rộng rãi để làm cảnh, làm bóng mát và lấy quả làm thức ăn.

Dưới đây là cách trồng và chăm sóc cây chà là.

  • Thời điểm trồng: Đầu mùa mưa là thời điểm thích hợp để bắt đầu trồng. Lúc này sẽ giúp cây tăng tỉ lệ sống và giảm thiểu công tưới nước.
  • Ánh sáng: Cây chà là mọc nhiều ở vùng khô cằn, khí hậu nắng nóng. Vậy nên cây không chịu được bóng râm, cần nhiều ánh sáng. Bởi vậy cây cần được trồng ở vị trí thoáng, nhiều ánh nắng để cây xanh tốt và ra sai quả.
  • Trước khi trồng nên bón phân vi sinh, tưới nước đẫm cho cây sau trồng, cây sẽ dễ dàng bén rễ.
  • Nước: Cây có nhu cầu nước trung bình, không cần tưới quá nhiều.
  • Nhiệt độ: Nhiệt độ thích hợp là 25-35, ở nhiệt độ này cây sẽ phát triển rất tốt.
  • Đất trồng: Cây có thể sống và phát triển ở nhiều loại đất khác nhau.
  • Cây chà là gần như không bị sâu bệnh, chỉ bị sâu đục thân do kiến ninh làm tổ.
Chà là khô rất được ưa chuộng và có giá trị kinh tế cao
Chà là khô rất được ưa chuộng và có giá trị kinh tế cao

Lưu ý khi sử dụng

Như bất kỳ loại thực phẩm hoặc dược liệu nào, khi sử dụng cây chà là cũng cần chú ý một số vấn đề sau:

  • Không nên dùng quá nhiều vì trong chà là chứa lượng đường cao, có thể khiến bạn đầy bụng, thừa chất, béo phì, gặp vấn đề về dạ dày.
  • Dùng quả chà là nấm mốc có thể khiến bạn gặp bệnh da liễu. 
  • Chà là nhiều kali nên ăn nhiều có thể tăng nồng độ kali trong máu.
  • Trẻ em không nên sử dụng nhiều chà là, quả này có thể khiến chúng béo phì.
  • Người đang có bệnh về tiêu hóa cũng không nên dùng.
  • Người tiểu đường nên hạn chế ăn quả chà là.

Kết luận

Qua bài viết trên chúng ta đã biết về công dụng của cây chà là và cách trồng loại cây này. Cây rất phù hợp với khí hậu Việt Nam nên nếu có diện tích và đam mê thì bạn hoàn toàn có thể trồng một cây ở nhà.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.