Cây vọng cách dùng để chữa bệnh gì, có công dụng thế nào?

Cây vọng cách là loài cây quen mặt nhưng lạ tên với nhiều người. Vậy nó trông như thế nào, tác dụng của nó là gì, được sử dụng ra sao trong y học, chúng ta hãy cùng CCV PHARMA tìm hiểu nhé!

Mô tả về cây vọng cách

Cây vọng cách là gì, trông như thế nào là thắc mắc của rất nhiều người. Kỳ thực, cây vọng cách là loài cây nhiều người biết mặt nhưng có thể chưa nghe đến tên. Dưới đây là một số mô tả chi tiết về loài cây này để chúng ta dễ hình dung nhé!

  • Tên khoa học: P. integrationrifolia (Gumira littorea Rumph) còn có tên gọi khác là Cách và Bọng cách.
  • Là loài cây bụi hoặc gỗ nhỏ, mọc thẳng trong rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới.
  • Cây có ít hoặc nhiều gai trên thân và cành lớn. Độ cao của cây trưởng thành khoảng 10m, đường kính thân 30cm, phân nhiều nhánh và có gai.
  • Lá: Có kích thước: 5-9×3-6cm, hình elip rộng, thuôn dài hoặc hình trứng.
  • Rễ: Cây dạng gỗ, có phân nhánh và vỏ ngoài hơi vàng. Khi rễ cây được chế thành dược liệu sẽ có vị nhạt và mùi hơi hắc.
  • Hoa: Nở vào khoảng tháng 4-6, cuống hoa ngắn, hình nón dày đặc, tràng hoa có màu trắng lục, mùi hắc và hơi khó chịu, ở cuối hoa có chùy.
  • Quả: Có vào tháng 8-9, hình cầu trứng, màu xanh lục, khi chín chuyển sang màu đen, bên trong có rãnh, xương và có 4 ô.

Cây vọng cách có tác dụng gì

Theo Đông y, rễ cây vọng cách có vị cay nồng, đắng nên có tác dụng sưởi ấm, nhuận tràng, trị thiếu máu, thông khí huyết, làm lành vết thương nhanh chóng, kháng viêm, khuẩn, tốt cho tiêu hóa, giảm ho, hen suyễn và ách bệnh về phế quản.

Cây vọng cách có nhiều công dụng trong y học
Cây vọng cách có nhiều công dụng trong y học

Tác dụng của cây vọng cách:

Theo Y học Cổ truyền, vọng cách có những tác dụng sau: 

  • Thông tiểu, nhuận tràng: Các thành phần hoạt chất trong cây lá cách có tác dụng thông tiểu và chữa sỏi thận.
  • Giải nhiệt: Trong lá cách có nhiều thành phần giúp giải độc tố, giải rượu, mát gan.
  • Tăng cường chức năng gan, bảo vệ gan, tốt cho người chuyển hóa gan kém: thành phần ethanol có trong lá cách có tác dụng cực tốt trong việc điều trị viêm gan, bảo vệ và giảm men gan.
  • Tốt cho tiêu hóa: Chữa các chứng đầy hơi, táo bón, biếng ăn và tiêu hóa kém.
  • Lợi sữa cho mẹ sau sinh.
  • Điều trị phong tê thấp.
  • Làm tăng huyết áp, điều trị cho người huyết áp thấp: lá cách giúp điều hoà huyết áp gây ra do can hỏa vượng, trị các triệu chứng như đỏ mặt, hay cáu, khó ngủ…
  • Điều trị bướu giáp Basedo.
Cây vọng cách chữa được nhiều bệnh lý
Cây vọng cách chữa được nhiều bệnh lý

Những ai có thể sử dụng cây vọng cách

  • Người mắc bệnh gan, bị viêm gan B.
  • Người nghiện rượu hoặc thường xuyên phải sử dụng bia rượu.
  • Người có tiêu hóa kém, bị viêm đại tràng.
  • Người bị chứng tiêu chảy, kiết lỵ.
  • Người bị phong tê thấp.
  • Người bị huyết áp thấp.
  • Người mắc bệnh bướu giáp Basedo.
  • Người bị sỏi thận.
  • Phụ nữ sau sinh.

Món ngon từ cây vọng cách

Trong ẩm thực, lá vọng cách là loại rau chuyên để ăn sống hoặc dùng để om, xào với ếch, lươn, gà… rất hợp.

Lá cách xào ếch

Lá cách xào với ếch, rắn và chuột nhưng theo giới sành ăn thì lá cách xào rắn trum vẫn là ngon nhất. Tuy nhiên phổ biến nhất lại là món lá cách xào ếch.

Ếch đem làm sạch, để ráo nước rồi ướp gia vị (có thêm bột nghệ để món ăn có màu vàng ánh). Thêm nước cốt dừa khi xào ếch với lá cách, món ăn sẽ ngon hơn rất nhiều.

Lá cách cuốn bánh xèo

Bánh xèo có thể kết hợp với nhiều loại lá khác nhau, nhưng với nhiều người, bánh xèo mà thiếu lá cách thì không còn vị ngon đặc trưng nữa. Bởi lá cách có vị thơm lạ, đắng đắng dễ nghiền, ăn cùng bánh xèo sẽ thấy được vị giòn ngọt đậm đà của bánh quyện cùng vị lá cách không lẫn vào đâu được.

Lá cách om lươn

Đây là món ăn một lần sẽ nhớ mãi không quên.

Lươn chọn loại vừa phải, lươn đồng vàng ươm là tốt nhất. Đem lươn ngâm giấm, cạo sạch nhớt, rửa sạch rồi ướp gia vị, sả ớt nửa giờ cho thấm. Đem lá cách lót một lớp dưới đáy nồi, cho lươn rồi lại phủ thêm lớp lá nữa.

Cho lên bếp đun chừng 10 phút là lươn chín, tiếp tục cho nước cốt dừa rồi ngừng đun. Cho lươn và lá cách ra đĩa, rắc thêm đậu phộng. Pha thêm mắm sả ớt pha cốt dừa chấm cùng lươn om lá cách thì tuyệt cú mèo.

Lá vọng cách có thể làm rau sống
Lá vọng cách có thể làm rau sống

Bài thuốc từ cây vọng cách

Như đã nói ở trê, cây lá cách có rất nhiều công dụng đối với sức khỏe, dưới đây là một số bài thuốc từ loại cây này, các bạn có thể tham khảo: 

Bệnh về đường ruột

  • Bài thuốc trị kiết lỵ: 30-40g lá tươi đem rửa sạch với muối rồi giã nát, thêm một ít nước sôi. Chắt lấy nước (khoảng 30-40ml), thêm chút đường cho bớt đắng rồi uống. Mỗi ngày uống 1 lần cho đến khi bệnh giảm.

 

  • Chữa kiết lỵ: Dùng 10-15 lá tươi rửa sach với nước muối. Để ráo nước rồi ăn sống, mỗi lần ăn 5 lá. 

 

  • Điều trị đại tràng: 20g lá rửa sạch, phơi khô dưới bóng râm. Sau khi khô thêm 10g khổ sâm đã rửa sạch, sắc trong nồi đất cùng 500ml nước lọc, sắc đến khi còn lại 150ml thì đổ ra cốc, uống khi còn ấm. Dùng liên tục 7-10 ngày.

Một số bệnh khác

  • Bài thuốc trị gan nhiễm mỡ, đầy bụng, kém ăn: 30g lá cách, 20g lá chi tử hoặc lá dành dành, thêm 15g vỏ quýt lâu năm nếu bị chứng đầy bụng, 10g râu ngô, 10g vỏ mần trầu, 5g đậu đen, 20g nhân trần đem rửa sạch, sao vàng hạ thổ rồi sắc cùng 800ml nước. Sắc đến khi còn 300ml thì đem đổ ra cốc, uống trước hoặc sau bữa ăn 30 phút, chia làm nhiều lần trong ngày. Uống liên tục 20 ngày với bệnh cấp tính, liên tục từ 1-3 tháng với bệnh mãn tính.
  • Trị vàng da: 20g lá cách, 30g nhân trần, 10g chi tử, 10g vỏ đại đã sao vàng, 10g thần khúc, 30g ý dĩ, 10g atiso, 16g mạch nha, 10g cuống thơm nếp, 12g mã đề, 12g nghệ vàng. 12g mạch nha, 8g cao thảo nam. Tất cả đem rửa sạch, cho vào ấm đất sắc cùng 500ml nước lọc. Sắc đến khi còn lại 100ml, chia ra 2-3 lần uống trong ngày. Uống trước bữa ăn, dùng liên tục từ 7-10 ngày.
  • Điều trị huyết áp thấp: Lá cách rửa sạch, phơi khô dưới bóng râm, dùng 15g lá đã phơi khô đun cùng 300ml nước sôi. Hãm trong 20 phút, uống khi còn ấm là tốt nhất.

Kết luận

Qua bài viết trên, chúng ta đã biết cây vọng cách là gì, có công dụng ra sao trong ẩm thực và y học. Tuy nhiên, khi dùng lá vọng cách để trị bất cứ bệnh gì, chúng ta cần hết sức lưu ý, tốt nhất nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.