Hạ khô thảo: Vị thuốc mát gan, giải độc tuyệt vời

Hạ khô thảo là thảo dược có công dụng nổi bật là giải độc, mát gan cực tốt. Vậy hạ khô thảo là gì, dược tính và công dụng, cách sử dụng của nó ra sao, cùng CCV PHARMA tìm hiểu nhé!

Giới thiệu về hạ khô thảo

Hạ khô thảo phơi khô có mặt trong các bài thuốc Đông y

Trước khi tìm hiểu về công dụng, cách dùng của hạ khô thảo, chúng ta cùng tìm hiểu một số đặc điểm đặc trưng của thảo dược này nhé!

  • Tên Khoa học: Spira Prunellea Vulgario, thuộc họ Labiatae
  • Lý giải cho cái tên hạ khô thảo: Từ xa xưa, cứ mỗi khi ngày hạ chí hàng năm qua đi, hoa và lá của cây sẽ dần héo. Tuy nhiên, ngày nay, với điều kiện thời tiết nước ta, có thể thấy, cây hạ khô thảo vẫn tương đối tốt tươi ngay cả khi mùa hè đã qua đi.
  • Tên gọi khác: mạch hạ khô, thiết sắc thảo, bổng trụ đầu hoa…
  • Là loại thực vật có sức sống mạnh mẽ, thân cây có hình vuông, màu hơi nghiêng về tím đỏ. Lá cây mọc đối xứng, hình dạng giống hình trứng hoặc mác dài. Phần mép lá có răng cưa nhẹ. Phần thân và lá cây có ít lông mịn.
  • Hoa của cây này mọc thành cụm, tập trung chủ yếu ở ngọn và cành. Mỗi cành cây lớn có khoảng 5-6 hoa. Mỗi hoa có đài hoa gồm 2 môi và hình 3 cạnh. Mỗi cánh hoa có màu tím nhạt. Nhị hoa gồm 4 chiếc, 2 ngắn, 2 dài. Cả 4 chiếc đều nhô khỏi phần tràng hoa.
  • Quả của cây có kích thước nhỏ, độ cứng tương đối.
Hạ khô thảo có sức sống cực kỳ mãnh liệt
Hạ khô thảo có sức sống cực kỳ mãnh liệt

Phân bố, sinh thái

Hạ khô thảo có nguồn gốc từ các khu vực ôn đới thuộc châu Âu lẫn châu Á. Hiện nay, cây này được tìm thấy nhiều ở Ấn Độ, Trung Quốc , Nhật Bản và một số nhỏ quốc gia tại Châu Âu. Trong đó, các tỉnh Giang Tô, An Huy và Chiết Giang ở Trung Quốc là khu vực trồng chủ yếu của thế giới.

Còn ở Việt Nam, loại cây này mới được phát hiện gần đây ở khu Tam Đảo-Vĩnh Phúc, Sapa-Lào Cai và tỉnh Hà Giang. Cây thường phát triển vào khoảng tháng 4 – 5 – 6 hàng năm và sẽ tàn dần khi vào tháng 8. Hiện nay, nhiều thầy thuốc Đông y đang bắt đầu khai thác loại dược liệu này.

Thành phần hóa học

Trong cây hạ khô chứa khoảng 3.5% muối vô cơ, alkaloid tan trong nước và tinh dầu. Muối vô cơ trong dược liệu này chủ yếu là kali clorua.

Còn trong tinh dầu của hạ khô, có chứa khoảng 50% là d-camphor a- và D-fenchone. Hạ khô thảo có vị đắng là do có prunellin và delphinidin cyanidin. 

Ở Pháp, thành phần hóa học của cây này được xác định như sau: Chất béo; Các lipase; Glycosid có thể tan trong nước; Tanin; Nhựa chất đắng; Saponosid acid …

Tác dụng của hạ khô thảo

Nhờ những thành phần hóa học trên trong cây hạ khô thảo mà nó có những tác dụng tuyệt vời sau:

  • Khả năng kháng khuẩn: Ở thí nghiệm trên chuột, hạ khô được chứng minh có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn cực kỳ hiệu quả. Đặc biệt, nó có thể ức chế mạnh mẽ nhiều loại trực khuẩn có hại như lao, lỵ, thương hàn…
  • Giảm huyết áp bền vững: Theo nghiên cứu trên thỏ cho thấy, hầu hết các bộ phận của cây đều có khả năng hạ huyết áp. Tuy nhiên phần có tác dụng rõ và mạnh mẽ nhất là hoa của hạ khô.
  • Lợi tiểu: Trong hạ khô có chứa nhiều acid Urosolic và kali nitrat – 2 hoạt chất này đều có tác dụng lợi tiểu cực tốt. Thêm nữa, Acid Urosolic còn có công dụng loại bỏ độc tố cũng như acid uric dư thừa qua sự bài tiết của thận. Bởi vậy, thảo dược này  được ứng dụng trong nhiều bài thuốc điều trị các vấn đề liên quan đến thận, thông tiêu hoặc tiểu vàng.
  • Bệnh lý liên quan đến da liễu: Hạ khô thảo có tính lạnh, khả năng kháng khuẩn mạnh mẽ nên được ứng dụng rất nhiều trong điều trị các bệnh ngoài da, gồm viêm da, mụn nhọt, nhiễm trùng da và mắt…
  • Một số bệnh khác:

  • Cải thiện hoạt động thần kinh: hoạt chất từ hạ khô thảo. Có công dụng an thần, thư giãn hệ thần kinh nhanh chóng. Ngoài ra, nó còn giúp cải thiện chứng choáng váng, đau đầu, căng thẳng. Thậm chí ở Trung Quốc, thảo dược này còn được dùng để điều trị cho trẻ có biểu hiện tăng động.
  • Một số bệnh khác: Nước súc miệng có chứa thành phần của hạ khô thảo hỗ trợ điều trị các chứng nhiệt miệng, viêm họng, chảy máu lợi. Ngoài ra, với các vết sưng, vết ngứa do côn trùng cắn có thể dùng lá hạ khô thảo tươi để chà trực tiếp lên sẽ khiến tiêu sưng, dịu vết cắn.
  • Phòng chống ung thư: Thử nghiệm trên chuột nhắt cho thấy. Hạ khô thảo có khả năng hạn chế sự di căn của tế bào ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, vẫn chưa có kết quả chính thức và công dụng này vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu.
Hạ khô thảo có rất nhiều công dụng quý với sức khỏe
Hạ khô thảo có rất nhiều công dụng quý với sức khỏe

Bài thuốc từ hạ khô thảo

Với tác dụng dược lý đa dạng, khô thảo có mặt trong nhiều bài thuốc Đông y, trong đó có các bệnh lý sau:

  • Bài thuốc trị lao hạch ở cổ và bướu cổ: hạ khô thảo 40g, hà thủ ô 12g, sinh mẫu lệ 80g. Đem nấu thành cao hoặc sắc uống. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 10ml.
  • Trị viêm tuyến vú, viêm hạch: Thổ bối mẫu,huyền sâm – mỗi vị 12g, hạ khô thảo 20g. Đem sắc lấy nước uống.
  • Trị cao huyết áp khiến mắt đỏ kèm chóng mặt, đau đầu: sinh mẫu lệ, sinh thạch quyết minh – mỗi vị 30g, mạn kinh tử 16g và xuyên khung 4g, cúc hoa 12g, hạ khô thảo 20g. Đem sắc lấy nước uống.
  • Trị chứng tiểu tiện khó: Cam thảo 1g, hạ khô thảo 8g, hương phụ 2g. Đem sắc với 300ml nước đến khi còn 200ml, chia thành 3 lần uống, dùng hết trong ngày.
  • Chữa cao huyết áp: hạ khô thảo, bồ công anh, thảo quyết minh – mỗi vị 20g, mã đề, hoa cúc – mỗi vị 12g. Đem sắc uống.
  • Hỗ trợ điều trị viêm gan B: Sài hồ 12g, hạ khô thảo 12g, chi tử 8g, nhân trần 12g và chó đẻ răng cưa 30g. Đem sắc uống ngày/1 thang, liên tục 10 ngày.
  • Trị chứng rối loạn tiền mãn kinh: Cỏ nhọ nồi, hạt muồng – mỗi vị 16g, hạ khô thảo 10g, cỏ tranh, lá tre, hoa hòe, tang ký sinh – mỗi vị 20g, ngưu tất 12g, rau má 30g, tâm sen 8g. Sắc uống ngày 1 thang.
  • Một số bài thuốc cho da:

  • Trà hạ khô thảo trị mụn nhọt,  thanh nhiệt: sinh địa và hạ khô thảo đem nấu thành trà uống dần.
  • Trị chứng lở ngứa ngoài da: Bán hạ, trần bì – mỗi vị 2g, tam lăng 4g, hạ khô thảo, côn bố, nga truật, ngưu bàng – mỗi vị 8g, hải tảo 16g, liên kiều 12g. Đem sắc với 600ml đến khi còn lại 300ml, chia 2 lần uống trong ngày.
Hạ khô thảo phơi khô có mặt trong các bài thuốc Đông y
Hạ khô thảo phơi khô có mặt trong các bài thuốc Đông y

Lưu ý khi dùng

  • Không dùng cho các trường hợp vị âm hư. Bởi dược liệu này có khả năng kích thích dạ dày. Nếu sử dụng, cần thêm bạch truật và đảng sâm.
  • Không sử dụng bài thuốc có hạ khô cho phụ nữ mang thai.
  • Hạ khô thảo là vị thuốc quý, tuy nhiên tự ý sử dụng loại dược liệu này có thể gây ảnh hưởng xấu đến dạ dày. Và cả sức khỏe bởi vậy, tốt nhất nên thăm khám hoặc. Hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bài thuốc từ hạ khô.

Kết luận

Hạ khô thảo là vị thuốc quý với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi sử dụng hạ khô thảo để điều trị bệnh thì cần hết sức chú ý. Tốt nhất hãy tham vấn kỹ càng ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.