Rau sam có tác dụng gì? Được sử dụng chữa bệnh thế nào?

Rau sam là loại rau dại mọc hoang, vô cùng quen mặt với người dân Việt Nam. Dù quen mặt là vậy nhưng ít người biết rau sam có tác dụng gì, được sử dụng làm thảo dược chữa bệnh thế nào. Cùng CCV PHARMA tìm hiểu nhé!

Mô tả về cây rau sam.

Trước khi tìm hiểu rau sam có tác dụng gì thì chúng ta tìm hiểu một số đặc điểm của loại cây này nhé!

  • Tên gọi khác: trường thọ thái, mã xỉ hiện, mã xỉ thái ….
  • Tên Khoa học: Portulacaoleracae L., thuộc họ Rau samPortulacaceae.
  • Là một loại cỏ, sống quanh năm, cây nhẵn nhụi, có nhiều cành mẫm. Thân cây màu đỏ nhạt, dài chừng 10-30cm.
  • Lá cây hình bầu dục thuôn dài, cuối lá hơi thót lại, không có cuống. Phiến lá rau sam dày, mặc bóng nhẵn, dài chừng 2cm, rộng khoảng 8-14mm. Những lá phía trên chụm lại xung quanh hoa.
  • Hoa mọc ở đầu cành, có màu vàng và cũng không có cuống. 
  • Quả rau sam là dạng quả nang, hình cầu và mở bằng 1 nắp. Bên trong hạt có chứa nhiều màu đen, bóng.
  • Toàn bộ cây rau sam đều được dùng để làm thuốc.
  • Thành phần: trong rau sam có chứa 44 hợp chất và các hợp chất khác. Bao gồm flavonoid, terenoid, alkaloid, acid hữu cơ, khoáng chất, vitamin và các hợp chất khác. Trong đó, hợp chất flavonoid được cho là chiếm ưu thế và có nhiều tác dụng sinh học nhất.
Rau sam có nhiều công dụng với sức khỏe
Rau sam có nhiều công dụng với sức khỏe

Rau sam có tác dụng gì.

Dẫu là loại rau hết sức quen mặt và phổ biến với người dân Việt nhưng chắc chắn nhiều người vẫn chưa biết rõ rau sam có tác dụng gì. Dưới đây là một số công dụng tuyệt vời của rau sam.

Theo Y học cổ truyền, cây rau sam được người Trung Quốc ví như loại thuốc trường thọ bởi công dụng chữa được nhiều bệnh. Theo nhiều tài liệu cổ, loại rau này có vị chua, tính lạnh, có khả năng thanh nhiệt, giải độc.

Theo Y học hiện đại, rau sam được chứng minh có tác dụng với một số bệnh lý ở người. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ mới thử nghiệm trên động vật chứ chưa có nhiều nghiên cứu lâm sàng trên người.

Dưới đây là một số công dụng đã được nghiên cứu chứng minh:

  • Bảo vệ hệ thần kinh: Các thành phần có trong rau sam có thể khử các gốc tự do, làm giảm quá trình chết của tế bào thần kinh, giảm thiếu hụt dopamin. Ngoài ra, rau sam có bảo vệ các tế bào khỏi tổn thương do thiếu oxy, hỗ trợ điều trị bệnh Alzheimer.
  • Điều trị đái tháo đường: Rau sam giúp giảm cân, giảm axit béo tự do trong máu, tăng nồng độ insulin có trong máu, làm giảm tình trạng kháng insulin giảm biến chứng tiểu đường.
  • Chống oxy hóa: Các chất có trong rau sam có tác dụng chống oxy hóa của các enzyme, giảm tổn thương bởi các chất oxy hóa gây ra cho cơ thể.
  • Chống ung thư: Các hợp chất có trong rau sam như homoisoflavonoid, polysacarit, cerebroside, và alkaloid có tác dụng điều hòa miễn dịch cơ thể, chống độc tế bào ung thư.
  • Kháng viêm, bảo vệ dạ dày, bảo vệ gan, chữa lành vết thương ngoài da, điều trị hen suyễn.
Rau sam mọc hoang và có sức sống mãnh liệt
Rau sam mọc hoang và có sức sống mãnh liệt

Bài thuốc chữa bệnh từ rau sam.

Rau sam có tác dụng gì thì chúng ta đã biết, vậy bài thuốc. Công thức chữa từng loại bệnh từ rau sam thế nào thì cùng tìm hiểu bên dưới nhé!

  • Trị mề đay, ngứa, phát ban: 1 nắm rau sam rửa với nước sạch, để ráo, đem giã nát rồi chắt phần nước cốt uống, bã đem đắp lên vùng da tổn thương. Làm mỗi ngày 1 lần.
  • Trị ngộ độc thuốc: rau sam 1 nắm rửa sạch, ngâm qua nước muối pha loãng rồi cho vào máy xay nhuyễn, chắt nước cốt uống, phần bã đắp lên rốn.
  • Trị mụn nhọt: 30g rau sam, rửa sạch, giã nát rồi đem cho vào miếng vải mỏng sạch, đắp lên vùng da bị mụn. Mỗi ngày làm 2 lần, đắp đến khi mụn chín và vỡ ra.
  • Trị tiểu rát, tiểu máu: 100g rau sam, 50g rau dền đem rửa sạch, thái nhỏ nấu canh ăn chung với cơm. Duy trì liên tục trong 5 – 7 ngày sẽ cải thiện tình trạng bệnh.
  • Trị chứng ngứa âm đạo: Rau sam khô hoặc tươi đem sắc để lấy nước ngâm rửa âm đạo. Mỗi ngày thực hiện hai lần vào trưa và tối trước khi đi ngủ.
  • Trị nấm tóc, nấm da đầu, nấm chân: Rau sam tươi nấu thành cao rồi bôi lên chỗ bị nấm, còn nếu dùng rau sam khô thì đem đốt thành than, thoa lên vùng da bị nấm. Kiên trì làm sẽ thấy cải thiện.
  • Công dụng hỗ trợ điều trị ung thư và phòng ngừa gout.

  • Hỗ trợ điều trị ung thư đại tràng: Bại tương thảo, mã xỉ hiện, thổ phục linh, khổ sâm, kê nội kim và bạch thược mỗi vị 20g, cam thảo 6g, xạ hương 4g, tam lăng, huyền hồ, xuyên hậu phác mỗi vị 10g,  hồng đằng 12g. Đem tất cả rửa sạch, sắc lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang. Duy trì sử dụng bệnh sẽ thuyên giảm.
  • Phòng ngừa gout: Dùng nước rau sam sắc để uống thay cho nước lọc. Sử dụng khoảng 30 ngày, kết hợp cùng với thuốc trị gout sẽ cho hiệu quả.
  • Chữa bệnh trĩ: 300-350g rau sam tươi rửa sạch, nấu ăn hoặc đun nước để xông hoặc ngâm hậu môn. Mỗi ngày làm 1 lần để cải thiện bệnh.

Cách chế biến rau sam.

Rau sam có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe, có thể dùng làm vị thảo dược chữa bệnh. Ngoài ra, rau sam còn là một loại rau ăn hàng ngày, thường xuyên xuất hiện trong mâm cơm người Việt. 

Có rất nhiều cách chế biến rau sam
Có rất nhiều cách chế biến rau sam
  • Rau sam luộc: Rau sam đem nhặt lấy phần ngọn, rửa nhẹ tay tránh dập lá, để ráo nước. Đun sôi nước rồi cho rau sam vào, đun trong vài phút là vớt ra. Pha mắm tỏi chấm cùng.
  • Rau sam nấu cá rô đồng: Cá rô to đem làm sạch, ướp gia vị đem luộc. Khi cá chín thì cho rau vào, rắc thêm chút hành thơm. Khi ăn vớt cá ra đĩa, múc canh ra bát riêng.
  • Rau sam xào tỏi: Rau sam cho luộc qua, vớt ra tráng nước lạnh cho rau giòn xanh, bớt vị đắng. Cho dầu ăn đun nóng, phi tỏi thơm, cho rau sam vào xào, nêm nếm gia vị vừa đủ rồi cho ra đĩa ăn.
  • Cháo rau sam: 100-200g rau sam, 100g gạo tẻ, thêm nước nấu thành cháo. Cháo rau sam rất tốt cho bệnh nhân lỵ cấp, mãn tính, người bị viêm ruột…

Lưu ý khi dùng rau sam.

Tuy có nhiều công dụng tuyệt vời với sức khỏe, tuy nhiên, khi sử dụng rau sam cần hết sức lưu ý những điều sau:

  • Không nấu quá chín, không nấu sôi quá lâu.
  • Phụ nữ có thai được khuyến cáo không nên dùng rau sam.
  • Người có thể tạng hư hàn, hay tiêu chảy khi ăn rau sam cần kết hợp thêm những vị thuốc cay ấm để không làm trệ tỳ.
  • Người có tiền sử sỏi, sạn thận khi dùng rau sam nên hết sức cẩn trọng.

Kết luận

Qua bài viết trên, chúng ta đã hiểu rau sam có tác dụng gì và được sử dụng làm thuốc như thế nào. Tuy nhiên, như bất kỳ loại thảo dược nào, khi dùng cũng cần lưu ý và hỏi ý kiến bác sĩ để tránh những tác dụng phụ không mong muốn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.