Xích đồng nam: Mọc bờ bụi nhưng có công dụng tuyệt vời.

Xích đồng nam còn có một cái tên quen thuộc hơn đó là mò đỏ. Đây là loại thảo dược mọc hoang, khá quen mặt với người dân Việt. Nhưng lại chưa có nhiều người biết đến công dụng tuyệt vời của nó. Cùng CCV PHARMA tìm hiểu nhé!

Giới thiệu về Xích Đồng Nam.

Trước khi tìm hiểu về công dụng của xích đồng nam. Cùng tìm hiểu một số đặc điểm của nó nhé!

  • Tên Khoa học: Clerodendrum paniculatumL. Thuộc họ cỏ roi ngựa, còn được gọi là Tếch-Verbenaceae.
  • Tên gọi khác: Cây mò đỏ, ngọc nữ đỏ, vây đỏ, lẹo cái, cây po púng pính (người Thái).
  • Là cây thân thảo, có hoa màu đỏ đặc trưng, ít phân cành, lá mọc đối xứng từ gốc đến ngọn.
  • Khi non, thân cây hình vuông, già thì thân biến thành hình tròn, có màu bạc hoặc nâu xám. Thân cây có đường kính khoảng 0,3-0,8cm, cao trung bình khoảng 1,5-2m.
  • Lá cây có cuống phân rãnh, phần gốc hình tim, chia thành 5 thùy không đều, mép lá có răng cưa, phía mặt trên lá có màu sẫm hơn mặt dưới.
  • Hoa của cây này mọc thành từng cụm hình xim, chia 2 ngả ở ngày đầu ngọn, mỗi chùm hoa dài chừng 15-20cm. Nhụy và nhị hoa mọc buông ra ngoài.
  • Quả hạch có màu đen được bao trong lớp cánh hoa có màu đỏ, thông thường mùa hoa sẽ kéo dài từ khoảng tháng 5-11.
  • Cây Xích Đồng Nam rất dễ bị nhầm lẫn với cây Bạch Đồng Nữ, bởi 2 cây này chỉ cùng họ, có khá nhiều điểm tương đồng. Tuy nhiên, cây Xích Đồng Nam có hoa màu đỏ, còn cây Bạch Đồng Nữ lại có hoa màu trắng.
Hoa cây xích đồng nam
Hoa cây xích đồng nam

Phân bổ, sinh thái.

  • Cây thảo dược Xích Đồng Nam được tìm thấy ở nhiều nước trên thế giới như Ấn Ðộ, Campuchia, Thái Lan, Lào, Indonesia và Việt Nam.
  • Riêng ở Việt Nam loại cây này được phân bố chủ yếu ở các khu vực từ Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam-Ðà Nẵng, Kontum, Ðắc Lắc, An Giang.
  • Ở một số vùng núi phía Bắc Việt Nam cũng có xuất hiện cây dược liệu này, tuy nhiên số lượng ít hơn. Cây thường mọc rải rác theo các triền núi, bờ bụi và được người dân thu hái để hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý.
  • Cây này có thể thu hái quanh năm, tuy nhiên thời điểm có nhiều dược chất nhất là khi cây đang chuẩn bị ra hoa. Cây ưa bóng nên thường được  trồng vào vụ Đông Xuân, nếu trồng vào mùa nóng thì cần có lán che và cấp ẩm, cấp nước thường xuyên cho cây phát triển.
  • Thu hái: Khi cây đạt chiều cao khoảng 1,5-2m là có thể thu hoạch, lưu ý nên thu hái trước khi cây ra hoa. Dùng dao sắc, chặt ngang thân, để lại khoảng gốc chừng 5-10cm để cây có thể tiếp tục tái sinh.
  • Bào chế: Cách bào chế cũng rất đơn giản. Chỉ cần đem rửa sạch rồi cắt khúc chừng 1-2cm rồi đem phơi hoặc sấy khô. Bảo quản ở những nơi khô ráo, tránh tiếp xúc với không khí ẩm.

Tác dụng của cây xích đồng nam.

Xích đồng nam được cả Đông y và Tây y đánh giá rất cao.

Theo Y học cổ truyền.

  • Xích Đồng Nam có vị đắng nhạt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, thải độc cơ thể cực tốt.
  • Thảo dược này còn giúp trừ thấp, khử phong, tiêu sưng viêm, lợi tiểu.
  • Cụm hoa: Vị ngọt, không độc, tính ấm, có công dụng giúp bổ huyết, hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu.
  • Rễ cây: Vị nhạt, không độc, tính bình, giúp khu trừ phong thấp, thanh lọc can phế, tán ứ, tiêu viêm.
  • Lá cây: Hỗ trợ thanh nhiệt và tiêu thũng.
Xích đồng nam chữa được nhiều bệnh của phụ nữ
Xích đồng nam chữa được nhiều bệnh của phụ nữ

Theo Đông y.

Theo Y học hiện đại, trong cây Xích Đồng Nam có chứa những thành phần dược liệu sau: lerodin, flavonoid glycosid, furantri terpenoid, hispidalin 7-0-glucoronid và 7-0-glucoronid, scutellarein.

Theo kết quả nghiên cứu thực nghiệm. Các hoạt chất này làm góp phần giảm các triệu chứng bệnh lý sau:

  • Hỗ trợ điều trị vàng mặt, vàng da, viêm và xơ gan cấp độ nhẹ.
  • Đặc tính kháng viêm có trong Xích Đồng Nam. Giúp loại bỏ các triệu chứng mụn nhọt, viêm nhiễm ghẻ lở, tróc đầu.
  • Giúp làm giảm khí hư, mùi hôi vùng kín, điều hòa chu kỳ kinh nguyệt ở nữ.
  • Giảm đau nhẹ, hạ huyết áp

Bài thuốc từ Xích Đồng Nam.

Với nhiều công dụng tuyệt vời, cây Xích Đồng Nam có mặt trong nhiều bài thuốc như:

  • Trị kinh nguyệt không đều, tiểu buốt, tiểu ra máu: rễ xích đồng nam, huyết dụ, búp mía giò non, mã đề và bầu đất, mỗi loại 10-15g. Tất cả đem rửa sạch, thái nhỏ sao khô rồi sắc với nước lọc, mỗi ngày 1 thang.
  • Chữa đau bụng kinh: lá xích đồng nam, ngải diệp, cỏ ích mẫu, hương phụ đem sắc với 1 lít nước đến khi còn lại 1 cốc nhỏ. Chắt lấy nước, uống khi còn ấm, uống liên tục 1-3 tháng, mỗi ngày 1 thang.
  • Chữa tăng huyết áp: lá xích đồng nam, hoa hè, cúc hoa, cam thảo. Tất cả đem rửa sạch rồi sắc với 1,5 lít nước đến khi còn khoảng 2 cốc. Chắt nước, uống hết trong ngày, uống ấm.
  • Chữa thấp khớp, đau mỏi gối: xích đồng nam, răng cưa, tướng quân, mặt trời, cà gai leo, tầm xuân, cành dây đem sắc lấy nước uống trong ngày. Uống liên tục 1-2 tháng.
  • Chữa bệnh vàng da, vàng mắt: 30g rễ xích đồng nam sắc uống mỗi ngày.
  • Trị tiểu buốt, đái ra máu, đái dắt: Xích Đồng Nam, có bấc, rễ tranh, bạch đồng nữ, ốc nhồi mang tất cả rửa sạch, sao vàng sắc lấy nước uống trong ngày. Uống liền 1 tháng.
Cây xích đồng nam có vô cùng nhiều công dụng quý với sức khỏe
Cây xích đồng nam có vô cùng nhiều công dụng quý với sức khỏe

Lưu ý khi sử dụng.

Dù có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe nhưng khi sử dụng cần lưu ý những vấn đề sau:

  • Đối tượng nên dùng: Người bị viêm gan, ghẻ lở, vàng da, viêm mụn ngoài da, phụ nữ kinh nguyệt không đều, bị bệnh phụ khoa. Ngoài ra, người bị cao huyết áp cũng có thể sử dụng bài thuốc từ xích đồng nam.
  • Đối tượng chống chỉ định: Người bị dị ứng với một trong các thành phần của dược liệu không nên dùng.
  • Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ, dược sĩ có kinh nghiệm trước khi sử dụng.
  • Trong quá trình dùng dược liệu, nếu có dấu hiệu bất thường cần ngừng ngay. Và lập tức đến các cơ sở y tế để được hướng dẫn xử lý.
Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.